“`html
Türkiye Merkez Bankası’nın 2023 Faiz Kararı ve Ekonomik Değerlendirme
Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası (TCMB), 23 Ekim tarihinde yılın yedinci faiz kararını duyurdu. Merkez Bankası, piyasa beklentilerine uygun bir biçimde 100 baz puanlık indirimle politika faizini %39,50 seviyesine çekti. Ancak Para Politikaları Kurulu (PPK) metninde izlediği tutum, oldukça şahin bir görüntü çizdi.
Bu durum, Merkez Bankası’nın faiz indirimini zorunluluktan dolayı yaptığı yorumlarının artmasına sebep oldu. TCMB’nin son faiz kararı ve Mehmet Şimşek yönetimine dair değerlendirmeler, geçmişte siyasete katılmış olan Ekonomist Prof. Dr. Bilge Yılmaz tarafından yapıldı.
Ekonomik Değerlendirmeler ve Kamuoyu Baskısı
İYİ Parti’ye katılan, ancak 31 Mart 2024 yerel seçimleri sonrasında partiden ayrılan Prof. Dr. Bilge Yılmaz, ek olarak Türk ekonomisindeki son gelişmeleri de analiz etti.
“Merkez Bankası’nın Yürütme Yetkisi Sona Erdi”
Yılmaz, T24’ten Cansu Çamlıbel’e yaptığı açıklamada, “Aslında süreç sona erdi, Merkez Bankası’nın yapabileceği pek bir şey kalmadı, Orta Vadeli Program (OVP) etkisiz hale gelmiştir.” şeklinde konuştu.
Çamlıbel’in son siyasi gelişmeleri hatırlatarak, Merkez Bankası’nın 100 baz puanlık indirimini siyasi bir karar ile ilişkilendirip düşünmediğini sorduğunda Yılmaz, “Sürecin artık sona erdiği kanaatindeyim.” yanıtını verdi.
Ekonomik Politikaların Değerlendirildiği Nokta
Prof. Dr. Yılmaz’ın açıklamaları şöyle idi:
“Artık Merkez Bankası’nın yapabileceği sınırlı sayıda seçenek kaldı. 2023 seçimlerinin ardından uygulanan ekonomi politikalarının etkili olmayacağını ifade eden az sayıda kişiden biriyim. Bu yüzden, mevcut durum benim için önceden görülmemiş bir gerçeklik halini aldı. Gerçekten, bu programın (OVP) başarısız olduğu ortaya çıktı. Faizlerin 100 baz puan düşürülmesi dahi artık hiç bir şeyi değiştirmeyecek.”
“İktidar Faiz İndirimi Talep Ediyor”
TCMB’nin siyasi gelişmelere dayanarak karar alıp almayacağı sorusunu yanıtlayan Yılmaz, şu noktalara dikkat çekti:
“Olasılığı olabilir, fakat çıkaracaklarını düşünmüyorum. Artık 100 baz puanla ya da 200 baz puanla sorunların çözümlenebileceği durumlar geçerliliğini yitirdi. Enflasyonu %75’e çıkardılar, şu anda ise %33’e düşürdüler. Son aylarda enflasyonda bir miktar düşüş olsa da halkın refahı büyük oranda azalmış durumda. Enflasyonu düşürmek adına çeşitli vergi yükümlülükleri, özellikle de dar gelirli gruplara yönelik alındı. Sonuç olarak, vatandaş daha da yoksullaştı.”
Yakın geçmişte Yeni Şafak gazetesi, faizlerin düşürülmesi çağrısında bulunmuştu ve bu gazetede Mehmet Şimşek ile TCMB’yi hedef alan manşetlere yer verildi.
“Faiz Politikalarının Onayı Siyasi İradenin Elinde”
Cansu Çamlıbel’in “Yeni Şafak’ın yayınları, Erdoğan’ın düşündüğü ama açıktan söylemediği şeyleri mi yansıtıyor?” sorusuna Yılmaz şu şekilde cevap verdi:
“Faiz politikalarının her zaman en yüksek düzeyde, yani Tayyip Bey tarafından onaylanması gerektiğine inanıyorum. Sanırım burada verilmiş bir taahhüt mevcut.”
“Başarısızlığın Kayıt Altına Alınması”
Prof. Dr. Bilge Yılmaz, faiz indirimi ile Türkiye’nin 2018-2023 arası para politikalarına geri dönme riskine dikkat çekti:
“Dönüş sinyalleri var ama bunun ne zaman olacağına dair kesin bir şey söylemek için erken. Ancak mevcut durumda, başarısızlığın itirafını gözlemliyoruz. Program başarısız oldu; herkes bunun farkında. Gelecekte rasyonel politikalara dönüş yapılır mı bilmiyorum. Rasyonel politika olduğundan dahi emin değilim.”
“Mehmet Şimşek’in Ekip ve Hazırlık Eksikliği Var”
Mehmet Şimşek’in başka politik araçları neden kullanmadığına dair Yılmaz’ın yanıtı şöyle oldu:
“Bu sorunun yanıtını üç ana başlık altında inceleyelim. İlk olarak, ihtiyaç duyulan ancak nasıl uygulanacağı bilinemeyen hususlar var. Örneğin, mali disiplin ve kamu bankalarının borçlanma yetkileri gibi konularda iyileştirmeler yapılmalıydı. Ancak bunlar siyasal irade tarafından tercih edilmiyor. Mehmet Bey bu adımları atabilecek bir kapasiteye sahiptir ancak siyasi otorite ona bu yetkiyi tanımazsa, bu adımlar atılamaz.”
“Mehmet Şimşek’in Görevi ve Gelecek Üzerine İddialar”
Mehmet Şimşek’in istifa edeceği iddialarıyla ilgili Prof. Dr. Yılmaz şöyle değerlendirdi:
“Mehmet Bey’in istifası durumu düzeltmeyecek. Bu, daha olumsuz bir duruma da yol açabilir. Ayrıca onun Tayyip Bey’e verdiği sözleri bilmediğimiz için spekülasyon yapmak yanlış.”
“Yatırımcılar için Türkiye’nin Cazibesi Kısa Süreli”
Yabancı yatırımcıların Türkiye hakkındaki tutumunu değerlendiren Prof. Dr. Bilge Yılmaz, “Türkiye’ye gelecek olan yatırımcıların kısa vadeli kazançlar elde etmeyi hedeflediğini” belirtti:
“Uzun vadeli bir istikrar bekleyen yatırımcı Türkiye’ye gelmeyecek. Şu an Türkiye’de Mehmet Şimşek’in başarısızlığı sonrasında kalıcı bir iyimserlik sağlamak oldukça zor.”
“`
